三星的乾坤大挪移：告別中國零售市場，重押越南半導(dǎo)體

三星的乾坤大挪移：告別中國零售市場，重押越南半導(dǎo)體

作者：陸典谷

2026年，全球消費電子巨頭三星電子在中國市場做出了一個極具象征意義的戰(zhàn)略抉擇——徹底退出中國大陸家電零售市場。從1992年正式進(jìn)入算起，這家韓國巨頭在中國大陸的家電零售征程，在走過整整34年后正式畫上句號。幾乎在同一時間，三星卻在大舉加碼越南，計劃投資百億元人民幣建設(shè)半導(dǎo)體測試工廠。一退一進(jìn)之間，三星的全球戰(zhàn)略版圖正在經(jīng)歷一場深刻的“乾坤大挪移”。

一、黯然離場：三星家電告別中國大陸

2026年5月6日，三星電子在官網(wǎng)發(fā)布公告稱，為應(yīng)對急劇變化的市場環(huán)境，經(jīng)慎重研究，決定在中國大陸市場停止銷售包含電視、顯示器在內(nèi)的所有家電產(chǎn)品。根據(jù)公告披露的產(chǎn)品名錄，此次停售范圍覆蓋了電視、各類顯示器、冰箱、空調(diào)、洗衣機(jī)、洗烘一體機(jī)以及音響、投影儀等幾乎全部家用電器與影音產(chǎn)品線。與此同時，三星明確表示其智能手機(jī)業(yè)務(wù)在華銷售不受影響，將繼續(xù)維持正常運營。

三星也強調(diào)，針對已購買三星家電產(chǎn)品的用戶，公司仍將嚴(yán)格按照《消費者權(quán)益保護(hù)法》、國家三包規(guī)定等相關(guān)法律法規(guī)，繼續(xù)提供規(guī)范的售后服務(wù)。公司位于蘇州等地的家電工廠也將保留，但功能定位發(fā)生轉(zhuǎn)換——不再面向中國本土市場供貨，而是全面轉(zhuǎn)向出口導(dǎo)向，主要承擔(dān)北美等海外市場的訂單生產(chǎn)任務(wù)。

緊隨業(yè)務(wù)調(diào)整之后，運營多年的“三星電子”官方公眾號也于6月23日16點22分完成自主注銷，歷史推送內(nèi)容全部下線。這個曾經(jīng)承載著三星家電新品首發(fā)、大促推廣、用戶科普等核心職能的官方傳播端口，正式走完了它的生命周期。

從巔峰到離場，三星家電在中國市場走過了一條令人唏噓的拋物線。2013年，三星在華銷售額首次突破1500億元，彩電市占率接近20%，高居行業(yè)第一。然而到了2026年，情況已截然不同——前4個月三星彩電在中國線上市場占有率僅剩1.33%，線下也只有3.54%；冰箱、洗衣機(jī)等白電產(chǎn)品的市場占比則維持在0.4%的區(qū)間內(nèi)。

市場份額的斷崖式下滑背后，是多重因素疊加的結(jié)果。中國電子視像行業(yè)協(xié)會秘書長董敏分析認(rèn)為，主要原因包括：三星在管理和產(chǎn)品方面的本土化不足，產(chǎn)品定義權(quán)和管理決策權(quán)集中于韓國總部，對中國市場響應(yīng)不夠；中國制造強勢崛起，海信、TCL、小米等本土品牌快速壯大，在同類配置產(chǎn)品面前三星已難以維持品牌溢價；新一代中國用戶對外資品牌的迷戀程度大幅下降；以及三星淡出液晶面板制造后，彩電業(yè)務(wù)不得不依賴中國面板廠商供貨，進(jìn)一步削弱了競爭優(yōu)勢。

家電行業(yè)資深觀察人士劉步塵則指出，更深層的原因在于中國自主品牌已經(jīng)真正崛起，完成了從中低端向高端、從本土向全球的雙重躍升，而外資品牌在AI時代的智能化轉(zhuǎn)型中反應(yīng)較慢，導(dǎo)致份額持續(xù)流失。

二、重押越南：百億投資布局半導(dǎo)體

與在中國家電零售市場的收縮形成鮮明對比的是，三星在越南的投資正以前所未有的力度加碼。

2026年5月，據(jù)三星向越南政府提交的文件顯示，三星電子計劃在越南投資39萬億越南盾（約合人民幣100億元、15億美元），在越南北部太原省工業(yè)園區(qū)建設(shè)其在越南的首座半導(dǎo)體測試工廠。該工廠已于2026年3月獲得越南當(dāng)局批準(zhǔn)并動工，預(yù)計2027年11月開始運營。

這座新工廠將專注于DRAM與NAND存儲芯片的測試，年產(chǎn)能規(guī)劃達(dá)1533億Gb DRAM以及2556億Gb NAND-30。若首座工廠投資效益符合預(yù)期，三星計劃將收益再投資約25億美元用于建設(shè)第二座工廠。自2026年4月以來，已有至少200名三星工程師和員工在該地開展工作。

這一擴(kuò)張舉措旨在緩解當(dāng)前由AI需求激增所引發(fā)的全球內(nèi)存芯片短缺問題。隨著全球科技巨頭大舉建設(shè)AI數(shù)據(jù)中心，市場對AI芯片需求火熱，大量產(chǎn)能轉(zhuǎn)向AI芯片，擠占了手機(jī)、筆記本等消費電子產(chǎn)品所需的傳統(tǒng)芯片產(chǎn)能，導(dǎo)致傳統(tǒng)內(nèi)存芯片也面臨嚴(yán)重短缺。三星此次在越南布局半導(dǎo)體測試工廠，正是為了強化成熟制程記憶體供應(yīng)能力。

選擇越南并非偶然。三星過去數(shù)十年在越南累計投資已超過230億美元，是越南最大的外國投資者。新工廠選址毗鄰三星現(xiàn)有的大型手機(jī)與平板生產(chǎn)園區(qū)，可形成供應(yīng)鏈協(xié)同效益。而越南近年來已逐步成為全球半導(dǎo)體后道工序（封裝測試）的重要節(jié)點，英特爾、安靠科技等跨國企業(yè)均已在當(dāng)?shù)卦O(shè)立封裝、組裝與測試產(chǎn)能。

三、一退一進(jìn)：三星的全球戰(zhàn)略邏輯

三星在中國家電零售市場的退出，并非全面撤離中國市場。正如分析人士所指出的，“退出中國家電零售市場與撤離中國是兩碼事”——三星的策略極為鮮明：砍掉不掙錢的終端零售，加碼所有掙大錢的高端制造與核心零部件。

在中國，三星的存儲、電子元器件、醫(yī)療設(shè)備等B2B業(yè)務(wù)依然在深耕。截至2025年底，三星已在北京、上海、天津、蘇州、深圳和西安等地設(shè)立16家生產(chǎn)企業(yè)、13家研發(fā)中心，在華累計投資近567億美元。此次停售也明確將資源集中投向智能手機(jī)與半導(dǎo)體這兩大核心高附加值領(lǐng)域。

而在越南，三星正從“電子組裝中心”向“半導(dǎo)體制造重鎮(zhèn)”升級。從消費電子制造到芯片測試，三星在越南的投資版圖正在向產(chǎn)業(yè)鏈上游延伸。這一布局既是對AI時代全球供應(yīng)鏈重構(gòu)的回應(yīng)，也是三星在全球競爭中保持半導(dǎo)體領(lǐng)導(dǎo)地位的關(guān)鍵落子。

一退一進(jìn)之間，三星正在完成一場從“面向消費者的終端零售”到“面向產(chǎn)業(yè)鏈的高端制造”的戰(zhàn)略轉(zhuǎn)型。中國市場的家電業(yè)務(wù)退場，標(biāo)志著一個時代的結(jié)束；而越南的半導(dǎo)體工廠動工，則預(yù)示著另一個時代的開啟。

Samsung rút kh?i bán l? gia d?ng t?i Trung Qu?c, t?ng t?c ??u t? bán d?n t?i Vi?t Nam

Tác gi?: LU DIANGU

N?m 2026, t?p ?oàn ?i?n t? hàng ??u th? gi?i Samsung Electronics ?? ??a ra m?t quy?t ??nh chi?n l??c mang y ngh?a bi?u t??ng t?i th? tr??ng Trung Qu?c – chính th?c d?ng toàn b? ho?t ??ng bán l? s?n ph?m gia d?ng t?i Trung Qu?c ??i l?c. K? t? khi chính th?c gia nh?p th? tr??ng n?m 1992, ho?t ??ng bán l? thi?t b? gia d?ng c?a ?ng l?n Hàn Qu?c này ?? khép l?i sau tròn 34 n?m. Cùng th?i ?i?m ?ó, Samsung l?i ?ang tích c?c gia t?ng ??u t? t?i Vi?t Nam, v?i k? ho?ch chi kho?ng 1,5 t? USD xay d?ng nhà máy ki?m th? bán d?n. M?t b??c rút, m?t b??c ti?n, b?c tranh chi?n l??c toàn c?u c?a Samsung ?ang tr?i qua m?t cu?c tái c?u trúc sau s?c.

1. R?i cu?c ch?i bán l?: Samsung gia d?ng thoái lui kh?i Trung Qu?c ??i l?c

Ngày 6 tháng 5 n?m 2026, Samsung Electronics ra th?ng báo chính th?c, tuyên b? ng?ng bán t?t c? các s?n ph?m gia d?ng t?i th? tr??ng Trung Qu?c ??i l?c, bao g?m tivi, màn hình máy tính, t? l?nh, máy gi?t, máy l?nh, máy gi?t s?y, cùng các dòng am thanh, máy chi?u và g?n nh? toàn b? các m?t hàng ?i?n t? tiêu dùng khác. ??ng th?i, Samsung nh?n m?nh m?ng kinh doanh ?i?n tho?i th?ng minh v?n duy trì ho?t ??ng bình th??ng và kh?ng b? ?nh h??ng.

Samsung c?ng cam k?t ti?p t?c cung c?p d?ch v? h?u m?i cho khách hàng ?? mua s?n ph?m gia d?ng, tuan th? ??y ?? Lu?t B?o v? ng??i tiêu dùng và các quy ??nh b?o hành hi?n hành. Các nhà máy t?i Trung Qu?c, ch?ng h?n nh? nhà máy t?i T? Chau, s? ???c gi? l?i nh?ng chuy?n ??i ch?c n?ng – kh?ng còn s?n xu?t cung ?ng cho th? tr??ng n?i ??a mà chuy?n sang làm trung tam s?n xu?t xu?t kh?u, ph?c v? các ??n hàng cho th? tr??ng B?c M? và các khu v?c khác.

Ngay sau ??ng thái này, kênh WeChat chính th?c “Samsung Electronics” ?? hoàn t?t vi?c h?y ??ng ky t? ch? vào lúc 16:22 ngày 23 tháng 6, toàn b? n?i dung l?ch s? b? g? b?. C?ng truy?n th?ng t?ng gi? vai trò ra m?t s?n ph?m, qu?ng bá khuy?n m?i và giáo d?c ng??i dùng ?? chính th?c k?t thúc vòng ??i c?a mình.

T? ??nh cao ??n khi r?i b?, Samsung gia d?ng ?? tr?i qua m?t qu? ??o ?áng ti?c t?i th? tr??ng Trung Qu?c. N?m 2013, doanh s? bán hàng c?a Samsung t?i Trung Qu?c l?n ??u v??t m?c 150 t? NDT, th? ph?n tivi ??t g?n 20%, ??ng ??u ngành. Th? nh?ng ??n n?m 2026, tình th? ?? hoàn toàn ??o ng??c – trong 4 tháng ??u n?m, th? ph?n tivi tr?c tuy?n c?a Samsung ch? còn 1,33%, th? ph?n ngo?i tuy?n ch? 3,54%; trong khi ?ó, th? ph?n c?a các s?n ph?m gia d?ng (nh? t? l?nh, máy gi?t) ch? gi? ? m?c 0,4%.

S? s?t gi?m m?nh v? th? ph?n b?t ngu?n t? nhi?u y?u t? ch?ng ch?t. Theo ?ng ??ng M?n, T?ng th? ky Hi?p h?i C?ng nghi?p Hi?n th? ?i?n t? Trung Qu?c, nh?ng nguyên nhan chính bao g?m: kh? n?ng b?n ??a hóa(chǎn) trong qu?n ly và s?n ph?m ch?a ?? sau, quy?n quy?t ??nh s?n ph?m và chi?n l??c t?p trung t?i tr? s? Hàn Qu?c, khi?n Samsung ph?n ?ng ch?m v?i th? tr??ng Trung Qu?c; s? v??n lên m?nh m? c?a các th??ng hi?u n?i ??a nh? Hisense, TCL, Xiaomi, làm lu m? l?i th? ??nh giá c?a Samsung; th? h? ng??i tiêu dùng tr? Trung Qu?c ít còn “mê hàng ngo?i”; và vi?c Samsung rút kh?i m?ng s?n xu?t t?m n?n LCD khi?n m?ng kinh doanh tivi ph?i ph? thu?c vào ngu?n cung t? các nhà s?n xu?t t?m n?n Trung Qu?c, t? ?ó làm suy y?u thêm l?i th? c?nh tranh.

Chuyên gia phan tích lau n?m trong ngành gia d?ng ?ng L?u B? Tr?n c?ng ch? ra r?ng nguyên nhan sau xa h?n là vì các th??ng hi?u Trung Qu?c ?? th?c s? tr?i d?y, hoàn thành b??c nh?y v?t t? phan khúc trung c?p lên cao c?p và t? th? tr??ng n?i ??a ra toàn c?u, trong khi các th??ng hi?u ngo?i l?i t? ra ch?m ch?p trong chuy?n ??i sang tích h?p AI, khi?n th? ph?n ti?p t?c b? bào mòn.

2. ??t c??c l?n vào Vi?t Nam: ??u t? hàng tr?m tri?u USD vào bán d?n

Trái ng??c hoàn toàn v?i s? thu h?p m?ng bán l? gia d?ng t?i Trung Qu?c, Samsung ?ang ??y m?nh ??u t? t?i Vi?t Nam v?i m?c ?? ch?a t?ng có.

Vào tháng 5 n?m 2026, theo h? s? g?i lên Chính ph? Vi?t Nam, Samsung Electronics d? ki?n ??u t? 39.000 t? ??ng (t??ng ???ng kho?ng 1,5 t? USD) ?? xay d?ng nhà máy ki?m th? bán d?n ??u tiên t?i Khu c?ng nghi?p t?nh Thái Nguyên, phía B?c Vi?t Nam. Nhà máy ?? ???c c? quan ch?c n?ng Vi?t Nam phê duy?t và kh?i c?ng vào tháng 3 n?m 2026, d? ki?n ?i vào ho?t ??ng t? tháng 11 n?m 2027.

Nhà máy này s? t?p trung ki?m th? chip nh? DRAM và NAND, v?i c?ng su?t thi?t k? hàng n?m lên t?i 153,3 t? Gb DRAM và 255,6 t? Gb NAND. N?u hi?u qu? ??u t? c?a nhà máy ??u tiên ?áp ?ng k? v?ng, Samsung có k? ho?ch tái ??u t? kho?ng 2,5 t? USD l?i nhu?n ?? xay d?ng nhà máy th? hai. T? tháng 4/2026, ?? có ít nh?t 200 k? s? và nhan viên Samsung ???c tri?n khai làm vi?c t?i ?ay.

??ng thái m? r?ng này nh?m ?ng phó v?i tình tr?ng thi?u h?t chip nh? toàn c?u do nhu c?u AI bùng n?. Khi các ?ng l?n c?ng ngh? toàn c?u ??ng lo?t xay d?ng trung tam d? li?u AI, nhu c?u chip AI t?ng m?nh ?? khi?n m?t ph?n l?n c?ng su?t b? chuy?n h??ng, làm gi?m ngu?n cung chip nh? dành cho các s?n ph?m tiêu dùng nh? ?i?n tho?i, máy tính. Vi?c Samsung xay d?ng nhà máy ki?m th? bán d?n t?i Vi?t Nam chính là nh?m c?ng c? n?ng l?c cung ?ng chip nh? ? ti?n trình tr??ng thành.

Vi?c ch?n Vi?t Nam kh?ng ph?i ng?u nhiên. Trong vài th?p k? qua, Samsung ?? tích l?y t?ng v?n ??u t? t?i Vi?t Nam lên t?i h?n 23 t? USD, tr? thành nhà ??u t? n??c ngoài l?n nh?t t?i ?ay. V? trí nhà máy m?i n?m li?n k? v?i khu s?n xu?t ?i?n tho?i và máy tính b?ng hi?n có c?a Samsung, t?o ra hi?u ?ng ??ng b? trong chu?i cung ?ng. Bên c?nh ?ó, Vi?t Nam trong nh?ng n?m g?n ?ay ?? d?n tr? thành ?i?m ??n quan tr?ng cho các c?ng ?o?n sau (?óng gói và ki?m th?) trong ngành bán d?n, v?i s? hi?n di?n c?a các t?p ?oàn ?a qu?c gia nh? Intel, Amkor Technology.

3. M?t b??c lùi, m?t b??c ti?n: Logic chi?n l??c toàn c?u c?a Samsung

Vi?c Samsung rút kh?i m?ng bán l? gia d?ng t?i Trung Qu?c kh?ng ??ng ngh?a v?i rút lui toàn b? kh?i th? tr??ng này. Nh? các nhà phan tích ?? ch? ra, “d?ng bán l? gia d?ng t?i Trung Qu?c hoàn toàn khác v?i rút kh?i Trung Qu?c”. Chi?n l??c c?a Samsung r?t r? ràng: c?t gi?m nh?ng m?ng kinh doanh kh?ng sinh l?i ? khau bán l?, ??ng th?i ??u t? m?nh vào các m?ng s?n xu?t cao c?p và linh ki?n c?t l?i có biên l?i nhu?n cao.

T?i Trung Qu?c, các m?ng kinh doanh B2B nh? b? nh?, linh ki?n ?i?n t? và thi?t b? y t? v?n ?ang ???c Samsung duy trì và phát tri?n. Tính ??n cu?i n?m 2025, Samsung ?? thành l?p 16 c? s? s?n xu?t và 13 trung tam R&D t?i B?c Kinh, Th??ng H?i, Thiên Tan, T? Chau, Th?m Quy?n và Tay An, v?i t?ng v?n ??u t? tích l?y lên t?i g?n 56,7 t? USD. ??ng thái d?ng bán l? c?ng nh?m t?p trung ngu?n l?c vào hai m?ng giá tr? c?t l?i là ?i?n tho?i th?ng minh và bán d?n.

Trong khi ?ó, t?i Vi?t Nam, Samsung ?ang chuy?n mình t? “trung tam l?p ráp ?i?n t?” lên “trung tam s?n xu?t bán d?n”. T? gia d?ng và di ??ng ??n ki?m th? chip, b?n ?? ??u t? c?a Samsung ?ang d?ch chuy?n d?n lên phan khúc cao h?n trong chu?i giá tr?. ?ay v?a là ph?n ?ng tr??c s? tái c?u trúc chu?i cung ?ng toàn c?u trong k? nguyên AI, v?a là n??c c? chi?n l??c ?? Samsung duy trì v? th? d?n ??u trong l?nh v?c bán d?n.

M?t b??c lùi, m?t b??c ti?n – Samsung ?ang hoàn t?t quá trình chuy?n ??i t? “kinh doanh bán l? h??ng ??n ng??i tiêu dùng” sang “s?n xu?t c?ng ngh? cao ph?c v? chu?i giá tr? toàn c?u”. S? rút lui c?a m?ng gia d?ng t?i Trung Qu?c ?ánh d?u s? k?t thúc c?a m?t k? nguyên; trong khi ?ó, vi?c nhà máy bán d?n t?i Vi?t Nam kh?i c?ng m? ra m?t ch??ng m?i ??y tri?n v?ng.